Ulvi İskender · Kazaz Ustası · Trabzon

  1. EserlerPüskül · Tesbih
  2. MücevherKazaziye
  3. TasavvurÇizimden esere
  4. UstalıkElde örgü
  5. AtölyeTrabzon
Siyah kehribar tesbih, altın kazaz uçlar
İletişim+90 533 666 31 91

Ulvi İskender · Hakan İskender Kardeşler · Kazaz Ustaları · Trabzon

Altın, ustasınınelinde kendilisanını bulur.

İnceltilmiş bir tel, parmakların arasında düğüm düğüm biçim kazanır. Kazaz, Ulvi İskender'in elinde yalnızca bir işçilik değil; oran, sabır ve hafızadan kurulan bir ifade biçimidir. Her eser tek başına düşünülür, elde örülür ve kendi karakteriyle tamamlanır.

24 ayar altın · el örgüsü · Trabzon

Altın tel · elde örülür · Trabzon

ESER · 01 ٠١ / SAHİBİNİ BULDU · AYNISI YAPILMAZ

Hat üzerinde faturan

Yazı sözü taşır. Usta ise sözün etrafındaki sükûtu.

Kadim hat, koyu faturan ve 24 ayar altın aynı eserde bir araya gelir. Burada altın yazıyı süslemez; onun ağırlığını muhafaza eder. Çünkü güzel sanatlarda her unsur görünmek için değil, bütüne hizmet etmek için vardır.

Koyu faturan · 24 ayar kazaz püskül, dört madalyon

ESER · 02 ٠٢ / SAHİBİNİ BULDU · AYNISI YAPILMAZ

Damla Kehribar · 99

Tekrarın nihayeti tekdüzelik değil, kemaldir.

Doksan dokuz tane, doksan dokuz geçiş. Tesbihte tekrar, sıradanlığın değil; tefekkürün dilidir. Her tane bir öncekini tekrar eder gibi görünür; fakat insan hiçbir taneye aynı hâl ile dokunmaz.

Süt kehribar taneler · altın kordon, tek düğüm, mercan uç

ESER · 03 ٠٣ / SAHİBİNİ BULDU · AYNISI YAPILMAZ

Yeşil akik

Taşın tabiatı serin, altının tabiatı ateştir.

Ustalık, zıt olanı birbirine benzetmek değil; aralarında nizam kurmaktır. Yeşil akik kendi ağırlığını muhafaza eder. Kazaz ise ona hükmetmeden onu tamamlar.

Yeşil akik taneler · altın kazaz imame, üçlü püskül

ESER · 04 ٠٤ / SAHİBİNİ BULDU · AYNISI YAPILMAZ

Faturan · 99

Rengin kuvveti karşısında altın sükûtu seçer.

Faturan kendini göstermek için yardıma ihtiyaç duymaz. Bu sebeple Kazaz burada bir ziynet değil, ölçüdür. Hakiki zarafet bazen görünür olmaktan değil, geri çekilmekten doğar.

Kırmızı faturan · altın kordon, mercan uç

ESER · 05 ٠٥ / SAHİBİNİ BULDU · AYNISI YAPILMAZ

Fildişi Tesbih

Beyazın asaleti, altının zarafetiyle tamamlanır.

Beyaz, bütün renklerden vazgeçilmiş bir sükûttur. Altın bu sükûtu bozmaz; yalnızca ona nihayet verir.

Beyaz taneler · altın kazaz püskül

ESER · 06 ٠٦ / SAHİBİNİ BULDU · AYNISI YAPILMAZ

Mercan damla

Mercanın ateşi, altının zarafetiyle buluşur.

Canlı kırmızı mercan taneleri, altın kazaz işçiliğiyle tamamlanır. Güçlü rengi ve ince işçiliğiyle zamansız bir karakter taşır.

Mercan damla taneler · altın kazaz, çoklu püskül

KAZAZ

Hüner, elin yaptığında değil;elin ne vakit duracağınıbilmesindedir.

Kazaz sanatında tel inceldikçe kusur büyür. Düğüm küçüldükçe ustanın mesuliyeti artar. Çünkü altın, hatayı örten değil; onu daha görünür kılan bir cevherdir. Bu sebeple Kazaz, yalnızca maharet değil; sabır, ölçü ve irfan ister.

Ustanın ellerinde altın kazaz püskül
Her düğüm bir öncekine emanettir. Her eser, kendinden sonrakine bir iz bırakır.

FELSEFE

Her güzel şeygörünmek için yapılmaz.

Osmanlı sanat anlayışında ziynet hiçbir zaman yalnızca gösteriş değildir. Tezyinatın ardında nizam, nizamın ardında mana vardır.

Bir nakış yalnızca boşluğu doldurmaz. Bir hat yalnızca sözü yazmaz. Bir düğüm yalnızca telleri birbirine bağlamaz. Hakiki sanat, görünen suretin ardında gizli bir ölçü kurar. Ulvi İskender'in Kazaz eserlerinde de esas olan budur:

  1. Suretten önceMana
  2. Ziynetten önceNizam
  3. Altından önceEl

ESERLER

Her eser biriciktir.

Aynı düğüm yeniden atılabilir. Aynı teknik yeniden uygulanabilir. Aynı malzemeye yeniden dokunulabilir. Fakat aynı zaman geri gelmez; aynı el, aynı ruh hâliyle ikinci defa hareket etmez.

Bu sebeple İskender Atölyesi'nde bir eserin benzeri düşünülebilir; fakat aynısı vaat edilmez. Çünkü sanatın kıymeti tekrarında değil, tecellisindedir.

V·00 · HAREKETLİMor ipek üstüne püskül24 ayar altın ve Osmanlı sıkma kehribar parçalar ile kolye tasarımı
V·14 · HAREKETLİMineli kutu, altın püskül

01 · KAZAZ · 37 ESER

Usûl tekerrür eder.Usta tekerrür etmez.

Kazazın kadim düğümleri asırlardır bilinir. Fakat sanatın sırrı düğümün kendisinde değildir. Asıl mesele, hangi eserde hangi düğümün ne kadar konuşacağını bilmektir.

Bir esere dokunun; bütün görselleri açılır.

02 · MÜCEVHER · 4 ESER

Ziynet, bedene takıldığı içinkıymetli değildir.

Kadim anlayışta ziynet insanı örtmez; onun hareketine refakat eder. Boyun, kulak ve bilek birer teşhir alanı değil, eserin hareket kazandığı mekânlardır.

03 · TASAVVUR · 8 ÇİZİM

Her eser evvelazihindeki hâliyle vardır.

Usta önce zihninde kurar. Sonra kâğıda indirir. En son altına dokunur.

Çünkü kıymetli malzemeye kararsız elle temas edilmez.

04 · ALTININ TABİATI

Altın kıymetini parlaklığından değil,zamana karşı sükûtundan alır.

Altın eskimez. Fakat ona biçim veren el yaşlanır. Bu sebeple usta ile cevher arasındaki münasebet, geçici olanla kalıcı olanın karşılaşmasıdır.

Usta altına kendi ömründen saatler verir; altın ise o saatleri gelecek zamana taşır. Belki bir sanat eserinin asıl kıymeti de buradadır: bir insanın fani vaktinin, kendisinden daha uzun yaşayacak bir şeye dönüşmesinde.

— İSKENDER ATÖLYESİ

ARŞİV · 17 ESER

Mâzîden intihâb edilmiş eserler.

Bir ustanın zaman içinde nasıl değiştiğinin şahididir. El değişir. Bakış değişir. Ölçü incelir. Bazı fikirler terk edilir; bazıları yıllar sonra yeniden doğar.

Arşiv bu sebeple mazi değil; ustalığın şeceresidir.

Hattat2018 ٢٠١٨
Vav2018 ٢٠١٨
Altın Uçlar2020 ٢٠٢٠
Kırmızı İmame2018 ٢٠١٨
Beyaz Örgü · Kırmızı Kadife2021 ٢٠٢١
Vişne ve Altın Madalyon2019 ٢٠١٩
Damla ve Mine2020 ٢٠٢٠
Hat ve Platin2026 ٢٠٢٦
Tezgâhta2021 ٢٠٢١
Avuçta Kehribar2020 ٢٠٢٠
Billur · Hanifi Özbek ile2021 ٢٠٢١
Vişne Damlalar2018 ٢٠١٨
Fetih2018 ٢٠١٨
Yeşil Tesbih2021 ٢٠٢١
Kırmızı · Beyaz Örgü2020 ٢٠٢٠
Hanifi Özbek Usta ile2020 ٢٠٢٠
Beş Püskül2025 ٢٠٢٥

MEŞK VE USTALIK

Maharet, kesret-i tekrarda değil; rikkat-i sanattadır.

Bir hareketi defaatle icra etmek, maharet addedilmez.

Hakiki ustalık, her defasında aynı itina ve dikkati muhafaza edebilmektir.

Düğümün Geometrisi

I

Tasavvur

Evvela fikir arındırılır. Fazla olan atılır. Çünkü her büyük eser, eklenmiş unsurlardan önce terk edilmiş ihtimallerden meydana gelir.

II

Tel

Altın inceldikçe daha narin olmaz; daha talepkâr hâle gelir. Ustanın en küçük tereddüdünü dahi kaydeder.

III

Düğüm

Düğüm tekrar eder. Dikkat tekrar etmemelidir. Her biri ilk defa atılıyormuş gibi tamamlanmalıdır.

IV

Hitam

Son düğüm eserin bittiği yer değildir. Ustanın artık müdahale etmenin esere zarar vereceğini anladığı yerdir.

05 · İSKENDER ATÖLYESİ · USTA TEZGÂHTA

Atölyede san‘atzuhûr eder.

İskender Atölyesi’nde san‘at, sür‘at ile değil; sabr u sebat ve itinâ ile kemâle erer. Zer tel hazırlanır, mikyâsı tayin olunur. Her ukde, bir evvelkinin nizâmını takip eder.

Saâtler mürûr eder; lâkin eserde geçen vaktin nişânı görülmez. Görünen ancak nizâm u tenâsübdür.

Zîrâ usta, ömründen geçen zamanı eserin sînesine nakşeder.

USTALARLA

İki maharet bir eserde cem olur; eser yekpâre kalır.

Bazı eserler iki ayrı elden doğar. Taneyi bir usta çalışır, Kazazı bir başkası. Her biri kendi hünerini muhafaza eder; eser, iki hünerin birbirine gösterdiği hürmettir.

USTA · 01

Onur Kaşkaya

Aynı eserde iki elin izi. Biri ötekini taklit etmez; ikisi de kendi işini yapar.

USTA · 02

Bünyamin Korucu

15/16 mm Osmanlı kehribar taneler. Kazaz püskül bu tanelerin ağırlığına göre çalışıldı; nispeti taneler tayin etti.

USTA · 03

Hanifi Özbek

Usta yapımı sırçalı kuka tesbih. Püskül, tesbihin önüne geçmemek üzere örüldü.

SİLSİLE VE KAYIT

El, eldenusûl alır.

Kazaz kitaptan öğrenilmez; ustadan çırağa, elden ele geçer. Ulvi İskender’in ustaları Mahmut ve Osman Özçay’dır. Bugün tezgâhı kardeşi Hakan İskender ile paylaşır.

  1. 2016 ٢٠١٦

    Ustalar

    Ulvi İskender, ustaları Mahmut Özçay ve Osman Özçay ile.

  2. 2017 ٢٠١٧

    Otuz yıl sonra

    Mahmut Özçay, yirmi beş, otuz yıl önce ördüğü püskülleri yeniden elinde tutarken.

  3. 2025 ٢٠٢٥

    Meşk sürer

    Elli beş yaşında dahi usta, ustası Hacı Mahmut Özçay’dan ders alır.

  4. 2017 ٢٠١٧

    Alın Teri II

    Fotoğraf sanatçısı Yunus Koç’un kitabında İskender Atölyesi.

  5. 2026 ٢٠٢٦

    Kayıt altında

    Hakan İskender tezgâhta, kamera kayıtta. Ulvi İskender onu “kardeşim, ustam” diye anar.

  6. 2026 ٢٠٢٦

    Ziyaret

    Trabzon Valisi Tahir Şahin’in atölyeye ziyareti.

YILLAR · 2014 — 2026

Yıllar değişir.Usûl kalır.

Her yıldan bir eser. Malzeme, ölçü ve talep değişti; el aynı usûlle çalışmaya devam etti.

  1. 2014 ٢٠١٤

    Taslak ve Altın

  2. 2015 ٢٠١٥

    Kehribar Taneli Püskül

  3. 2016 ٢٠١٦

    Tunus Mercan · 99

  4. 2017 ٢٠١٧

    Mineli Kutu

  5. 2018 ٢٠١٨

    Tılsımlı Gömlek Üzerinde

  6. 2019 ٢٠١٩

    Koleksiyondan Mercan

  7. 2020 ٢٠٢٠

    Vişne Kehribar

  8. 2021 ٢٠٢١

    Kehribar · Gümüş Püskül

  9. 2022 ٢٠٢٢

    Altın Taneler

  10. 2023 ٢٠٢٣

    Beyaz Taneler, Kırmızı Kutu

  11. 2024 ٢٠٢٤

    Altın Madalyonlu Vişne

  12. 2025 ٢٠٢٥

    Mor Kadife Üzerinde

  13. 2026 ٢٠٢٦

    Bir Koleksiyon

  14. Bugün

    Trabzon

EMANET

Sanat eserine sahip olunmaz.Bir müddet emanet edilir.

Bir eser ustanın elinden çıkar, bir başka ele geçer. Yıllar geçer. Belki bir sandıkta muhafaza edilir, belki her gün kullanılır, belki bir evlattan diğerine kalır. İsimler değişir; eser yoluna devam eder.

İşte el sanatının en derin tarafı burada saklıdır:

İnsan geçer. Emanet kalır.

Altın kalır. El geçer. Mana ise ikisinin arasında doğar.

Kazaz bir maden sanatı değildir; insanın zamanla kurduğu münasebetin sanatıdır. Her düğüm bir miktar ömürdür. Her eser, ustadan eksilen zamanın başka bir surette kalmasıdır. Belki bu yüzden hakiki ustalık, ölümsüz eser yapmak iddiasında değildir; yalnızca kendisine emanet edilmiş vakti güzel kullanmaya çalışır.

TEL · USÛL · İRFAN · ZAMAN

Ulvi İskender — Kazas Jewelry
InstagramWhatsApp İletişim